![](/img/ok2.png)
- ANA SAYFA
- ARAŞTIRMA MERKEZLERİ
- MAM
- Aristoteles’ten İbn Sînâ’ya Doğa Kavramı
MAM YUVARLAK MASA TOPLANTILARI
Aristoteles’ten İbn Sînâ’ya Doğa Kavramı
Selime Çınar
8 Haziran 2024 Cumartesi 13:00 Salon: ŞAKİR KOCABAŞ SALONU
"İslam Felsefesi Konuşmaları" serisinin ikinci oturumunda Selime Çınar'ın doktora tezini dinleyeceğiz.
Metafizik alanında felsefe tarihine önemli katkılarda bulunan İbn Sînâ'nın, benzer derecede katkıda bulunduğu diğer bir alan fiziktir. Bu alanda ele alınması gereken en önemli konulardan biri de doğa kavramıdır. İbn Sînâ'nın doğa kavramı konusunda Aristoteles'in ve Yeni-Platoncu filozofların düşüncelerine nispetle özgünlüğü, cevaplanması gereken önemli bir soruyu teşkil etmektedir. İbn Sînâ doğa kavramını hem cisme içkin seviyede hem de onu aşkın seviyede ele almıştır. Bir şeyin arazî değil bizzat hareketinin ve sükûnunun kendisinde bulunan ilk ilkesi olarak tanımladığı temel anlamda doğayı, unsurların hareketinin ilkesi olarak kabul etmiş ve bu ilkeyi fail bir güç sayarak, doğa konusunda tevarüs ettiği açıklamaları derinleştirmiş ve ayrıntılandırmıştır. İçkin doğayı unsurların sureti sayarak onu bir cevherle özdeşleştirmiştir. Böylece hareket olmadığında da cevherin var olduğunu, hareketi mümkün kılan meylin yahut cevherin kendisinden çıkan fiillerin ve niteliklerin doğa olmadığını, bu şekilde de hareketin ve sükûnun ilkesi olan doğanın değişimin içinde değişmeden var olduğunu vurgulamıştır. Aşkın doğa olarak feleklerin etkisini ve ayaltına yönelik idaresini kabul etmiştir. Bununla birlikte hem içkin hem aşkın doğa konusunda onu diğer filozoflardan kategorik olarak ayıracak bir görüşe sahiptir. Oluşun hareketle değil ancak varlık verme ile gerçekleşebileceğini savunarak, varlık ve mahiyet ayrımı temelinde ortaya koyduğu suret alma teorisi ile fizik seviyede fail saydığı doğadan metafizik seviyede fail olma özelliğini kaldırmış, böylece onu sadece hareket veren ve ancak hazırlayıcı olan bir ilkeye dönüştürmüştür. Bu şekilde kendisinden önceki diğer bütün filozofların benimsediği, doğanın bağımsız bir ilke olmadığı vurgusunu zirveye taşımıştır.
İLGİLİ YUVARLAKMASALAR
- Ruhun Erdeme Uygun Etkinliği: Aristoteles'te Mutluluk
- Kelamda Nedensellik: İlk Dönem Kelâmcılarında Tabiat ve İnsan
- Alevler İçinde Osmanlı İstanbulu: Erken Modern Dönemde Şehir Yangınları, Yönetim ve Toplum
- İlkçağ Yunan Felsefesinde Tanrılaşma Arayışı
- İslam Siyaset Düşüncesi Kaynağı Olarak Füru-ı Fikıh Kitapları
- Genetikten Epigenetiğe: 'İnsan Doğası' Kavramının Biyolojik İçerimleri
- İslam Siyaset Düşüncesinde Siyasal Nerede Aranmalı?
- Felsefe ve Vahiy: Sa‘îd b. Dâdhürmüz ve Felsefî Risâleleri
- Fizik ve Biyoloji Bilimlerinden Toplumsal Dünyaya Bakmak
- İslam'da Metafizik Düşünce: Kindî ve Fârâbî
- İnsan Varsayımı (I): İnsanca, Pek İnsanca
- Aklın Sınırlarında Metafizik: Felsefi Akledilirler Öğretisi
- İbn Sîna’nın Doğa Felsefesinde İsti‘dâd: Türleşme ve Bireyleşim Bağlamında Bir İnceleme
BİSAV YAZ PROGRAMI 2024
Batı Sonrası Dünya / Karşıtlıklar, Perspektifler ve Yeni Düzen Arayışları 3-7 Eylül 2024
DETAYLI BİLGİ